Doğumunun 585. Yılı Anısına Türk Edebiyatının Büyük Temsilcisi Ali Şîr Nevâî TÜRKSOY’da Anıldı
Doğumunun 585. Yılı Anısına Türk Edebiyatının Büyük Temsilcisi Ali Şîr Nevâî TÜRKSOY’da Anıldı
Büyük şair ve düşünür Ali Şîr Nevâî’nin doğumunun 585. yılı münasebetiyle anma programı, 13 Şubat 2026 Cuma günü Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Genel Sekreterliğinde düzenlendi. Türk Dünyası’ndan akademisyenler, şairler, yazarlar ve diplomatların yoğun katılımıyla gerçekleştirilen programda, Nevâî’nin Türk dili, edebiyatı ve medeniyet tasavvurundaki kurucu rolü kapsamlı biçimde ele alındı.
Anma programında açış konuşması yapan ASBÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Nevâî’nin Türkçeyi savunma ve yüceltme mücadelesinin, Kaşgarlı Mahmud ile başlayan dil bilincinin tarihsel sürekliliği içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Türkçenin yalnızca bir iletişim vasıtası değil, aynı zamanda köklü bir edebiyat ve düşünce dili olduğunu Nevâî’nin eserleriyle ispatladığını vurgulayan Arıcan, onun siyaset felsefesinde merhamet ve adalet kavramlarının merkeze alındığını belirtti. Nevâî’nin genç nesillere rol model olarak sunulması gerektiğini dile getiren Arıcan, Türkçenin bir vicdan ve medeniyet dili olduğunu, Nevâî’nin ise bu medeniyetin en güçlü mimarlarından biri olarak kabul edilmesi gerektiğini ifade etti.
Programın açılışında konuşan TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Nevâî’nin Türk Dünyası’nın ortak vicdanı ve medeniyet taşıyıcısı olduğunu belirterek, onun eserlerinin asırlar boyunca milyonlarca insana ilham verdiğini dile getirdi. Özbekistan’da gerçekleştirilen Nevâî etkinliklerine de değinilen konuşmada, ata mirasına gösterilen hassasiyetin önemine dikkat çekildi.
Etkinliğe Kazakistan Ankara Büyükelçisi Yerkebulan Sapiyev, Türkmenistan Ankara Büyükelçisi Mekan İshanguliyev, Özbekistan Yazarlar Birliği Başkanı ve Özbekistan Halk Şairi Sirojiddin Sayyid, Özbekistan Yazarlar Birliği Üyesi Usmon Azim, Ali Şîr Nevâî Taşkent Devlet Özbek Dili ve Edebiyatı Üniversitesi Rektörü Akademisyen Şuhrat Sirojiddinov, Özbekistan Yazarlar Birliği Başkan Yardımcısı Gayrat Majid, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nden Prof. Dr. Funda Toprak, Azerbaycan Milli İlimler Akademisinden Prof. Dr. Seadet Şıhıyeva, Taşkent Devlet Özbek Dili ve Edebiyatı Üniversitesi’nden Prof. Dr. Nurboy Jabborov, Özbek Dili, Edebiyatı ve Folklor Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Maksud Asadov ile Kırgızistan’dan Prof. Dr. Zidigerbey Saalayev’in yanı sıra çok sayıda davetli katılım sağladı.
Panel bölümünde Nevâî’nin edebî şahsiyeti, Türk lehçelerine etkisi ve çağdaş dünyadaki fikrî karşılığı akademik çerçevede değerlendirildi. Şuhrat Sirojiddinov tarafından Nevâî’nin eserlerinin Özbekistan ve dünya akademisindeki yeri ele alındı; Seadet Şıhıyeva tarafından Azerbaycan edebiyatına tesiri analiz edildi; Funda Toprak tarafından dil ve üslup özellikleri değerlendirildi. Nurboy Jabborov ve Maksud Asadov tarafından eserlerin güncel yorumları üzerinde duruldu; Gayrat Majid tarafından çağdaş Özbek şiirine etkisi incelendi.
Program kapsamında Özbekistan Cumhurbaşkanı Danışmanı ve Özbekistan Halk Yazarı Hayriddin Sultanov’un video konferans mesajı izletildi. Mesajda Nevâî’nin eserlerinin asırlardır halk nezdinde karşılık bulduğu ve her devrin manevi meselelerine cevap sunduğu vurgulandı.
Programın sonunda TÜRKSOY tarafından Türk kültürüne katkı sunan bazı katılımcılara madalya, plaket ve teşekkür belgeleri takdim edildi. Katılımcılar tarafından, Nevâî’nin mirasının Türk Dünyası’nı birleştirmeye devam ettiği ve bu tür programların ortak kültürel değerlerin yaşatılması bakımından önemli bir işlev üstlendiği ifade edildi.