Azerbaycan ve Türkiye İstiklâl Şairleri Ahmed Cevad ve Mehmet Âkif Ersoy ASBÜ’de Anıldı
“İki Devlet, Tek Millet” anlayışının tarihsel ve edebî temelleri, Azerbaycan ve Türkiye’nin istiklâl mücadelesine kalemleriyle yön veren iki büyük şair Ahmed Cevad ile Mehmet Âkif Ersoy’un ele alındığı kapsamlı bir programla değerlendirildi. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “Azerbaycan ve Türkiye İstiklâl Şairleri: Ahmed Cevad ve Mehmet Âkif Ersoy’u Anma ve Anlama Etkinliği”, akademik ve kültürel boyutlarıyla dikkat çekti.
Program öncesinde kurulan resim sergisi gezildi. Sergi ziyaretine Ankara Valisi Vasip Şahin, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan ve protokol üyeleri katılım sağladı. Sergide, Ahmed Cevad ve Mehmet Âkif Ersoy’un fikir dünyasını, dönemsel mücadelelerini ve ortak ideallerini yansıtan eserler incelendi. Sergi aracılığıyla iki şairin istiklâl düşüncesine sunduğu katkılar görsel bir anlatımla ortaya konuldu.
Etkinliğin protokol konuşmalarında Ankara Valisi Vasip Şahin tarafından Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağlarının tarihsel derinliğine dikkat çekildi. Ahmed Cevad ve Mehmet Âkif Ersoy’un milletlerinin bağımsızlık mücadelesinde üstlendikleri fikrî sorumluluğun günümüzde de yol gösterici nitelik taşıdığı ifade edildi. Kültür, edebiyat ve sanatın iki ülke arasındaki gönül birliğini pekiştiren temel unsurlar arasında yer aldığı vurgulandı.
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan tarafından yapılan konuşmada Mehmet Âkif Ersoy’un düşünce dünyası ve İstiklâl Marşı’nın tarihsel bağlamı ele alındı. Mehmet Âkif’in inanç, ahlâk ve vatan sevgisini merkeze alan yaklaşımının Türk milletinin istiklâl mücadelesine yön verdiği belirtildi. Üniversitelerin bu tür anma ve anlama etkinlikleri aracılığıyla tarihsel hafızayı canlı tutma sorumluluğu bulunduğu ifade edildi.
Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar tarafından yapılan değerlendirmede, her iki şairin Türk dünyasının ortak akademik ve kültürel birikimine sunduğu katkılar üzerinde duruldu. Üniversiteler arası bilimsel ve kültürel iş birliğinin, bu tür manevi şahsiyetlerin bıraktığı miras rehberliğinde daha da kökleştiği belirtildi. Bu ortak değerlerin genç nesillere doğru aktarılmasının, iki ülke arasındaki sarsılmaz bağın en güçlü teminatı olduğu ifade edildi. Ahmed Cevad Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ruhi Ersoy tarafından yapılan değerlendirmede Ahmed Cevad’ın Azerbaycan millî kimliğinin inşasındaki belirleyici rolü ve edebiyat yoluyla yürüttüğü istiklâl mücadelesi kapsamlı biçimde ele alındı. Ahmed Cevad’ın şiirlerinin yalnızca edebî eserler olarak değil, aynı zamanda toplumsal direnişin ve bağımsızlık idealinin güçlü taşıyıcıları olarak önem taşıdığı vurgulandı. Türkiye ile Azerbaycan arasında kurulan gönül bağının bu ortak edebî miras üzerinden güç kazandığına dikkat çekildi.
Azerbaycan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Müsteşarı Dr. Fuzuli Mecidli tarafından yapılan değerlendirmede Ahmed Cevad ile Mehmet Âkif Ersoy’un iki kardeş ülkenin ortak hafızasında müstesna bir yere sahip olduğu ifade edildi. Her iki şairin de milletlerini özgürlük ve bağımsızlık ideali etrafında birleştiren güçlü semboller olduğu belirtildi. Kültürel ve edebî bağların Türkiye ile Azerbaycan arasındaki stratejik iş birliğini derinleştiren temel unsurlar arasında yer aldığı dile getirildi.
Program kapsamında yapılan açış konuşmalarında iki şairin hayatı, edebî mirası ve istiklâl düşüncesine katkıları farklı disiplinlerden bakış açılarıyla değerlendirildi. Açış konuşmalarının ardından düzenlenen akademik oturumda ASBÜ Sosyal ve Beşerî Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bilal Çakıcı tarafından istiklâl şairlerinin eserlerinin toplumsal bilinç üzerindeki dönüştürücü etkisi ele alındı. Şiirin yalnızca estetik bir alan olmadığı, aynı zamanda siyasal ve toplumsal bir duruşun ifadesi olduğu vurgulandı. Ahmed Cevad ve Mehmet Âkif Ersoy’un eserlerinin bu yönüyle karşılaştırmalı biçimde incelenmesinin önemi üzerinde duruldu.
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Bölge Çalışmaları Enstitüsü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Giyas Şükürov tarafından yapılan sunumda Ahmed Cevad’ın Azerbaycan bağımsızlık hareketi içerisindeki yeri tarihsel belgeler ışığında ele alındı. Şairin eserlerinin Sovyet öncesi ve sonrası dönemde Azerbaycan toplumunda nasıl bir karşılık bulduğu akademik bir çerçevede değerlendirildi. Bu edebî mirasın günümüz Türk dünyası çalışmalarına sunduğu katkılar vurgulandı.
Türkiye Yazarlar Birliği Genel Sekreteri Mehmet Kurtoğlu tarafından yapılan değerlendirmede Mehmet Âkif Ersoy’un edebî kişiliği ve entelektüel duruşu üzerinde duruldu. Âkif’in şiirlerinde ortaya koyduğu ahlâkî ve fikrî derinliğin Türk edebiyatında kalıcı bir iz bıraktığı ifade edildi. Edebiyatın milletlerin kader anlarında üstlendiği birleştirici rolün, Ahmed Cevad ve Mehmet Âkif Ersoy örneği üzerinden açık biçimde görüldüğü belirtildi.
Programın değerlendirme bölümünde ASBÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan tarafından etkinliğin iki ülke arasındaki tarihsel, kültürel ve edebî bağları güçlendirdiği ifade edildi. Ahmed Cevad ve Mehmet Âkif Ersoy’un ortak idealler etrafında şekillendirdiği istiklâl düşüncesinin, “İki Devlet, Tek Millet” anlayışının güçlü bir tezahürü olduğu vurgulandı. Etkinlik, akademik katkılar ve kültürel paylaşımlar çerçevesinde tamamlandı.